Η αυγή της 14ης Σεπτεμβρίου 1901 βρίσκει την Αμερική σε σοκ: ο Γουίλιαμ ΜακΚίνλεϊ, 25ος πρόεδρος των ΗΠΑ, πεθαίνει στο Μπάφαλο μετά από εννέα μέρες αγωνίας. Η δολοφονία του, από τον αναρχικό Λέον Τσόλγκος, είναι η τρίτη μέσα σε μισό αιώνα και βυθίζει το έθνος σε πένθος, αλλά και σε φόβο για το μέλλον.
Η είδηση σαρώνει τη χώρα σαν ηλεκτρικό ρεύμα. Η Wall Street ανοίγει υπό καθεστώς πανικού, οι εφημερίδες τυπώνουν μαύρα πρωτοσέλιδα, οι καμπάνες χτυπούν πένθιμα. Ο ΜακΚίνλεϊ είχε ταυτιστεί με την επιστροφή της χώρας στην ευημερία μετά την κρίση του 1893 και με τη νίκη στον Ισπανοαμερικανικό πόλεμο, γι’ αυτό και η απώλειά του φαντάζει σαν κατάρρευση μιας ολόκληρης εποχής.
Η σκηνή της δολοφονίας μένει ανεξίτηλη. Στις 6 Σεπτεμβρίου, στην Παναμερικανική Έκθεση του Μπάφαλο, ο πρόεδρος δέχεται το κοινό στο «Temple of Music». Ένας άνδρας με το χέρι τυλιγμένο σε μαντίλι περνά μπροστά του. Κρύβει ένα μικρό περίστροφο και πυροβολεί δύο φορές. Ο ΜακΚίνλεϊ καταρρέει, ψελλίζοντας λίγο αργότερα: «Σταματήστε, μην τον λιντσάρετε».
Η ιατρική φροντίδα αποδεικνύεται ανεπαρκής. Οι γιατροί δεν καταφέρνουν να αφαιρέσουν τη σφαίρα, οι συνθήκες στο πρόχειρο χειρουργείο είναι κακές και, παρά την αρχική αισιοδοξία, η γάγγραινα οδηγεί τον πρόεδρο στον θάνατο. Τα τελευταία του λόγια στη σύζυγό του είναι παραδοχή μοίρας: «Θα φύγουμε όλοι. Το θέλημα του Θεού να γίνει».
Ο αντιπρόεδρος Θεόδωρος Ρούζβελτ ορκίζεται αμέσως νέος πρόεδρος, μόλις 42 ετών ο νεότερος στην ιστορία της χώρας. Η Αμερική περνά από την ήρεμη σταθερότητα του ΜακΚίνλεϊ στη δυναμική και επεκτατική πολιτική του Ρούζβελτ, που θα αλλάξει για πάντα το προεδρικό αξίωμα.
Ο Τσόλγκος δηλώνει στη δίκη ότι «εκτέλεσε το καθήκον του ως αναρχικός», θεωρώντας τον πρόεδρο τύραννο. Καταδικάζεται ταχύτατα και εκτελείται στην ηλεκτρική καρέκλα τον Οκτώβριο του 1901.
Η δολοφονία γεννά κύμα διώξεων κατά αναρχικών και ριζοσπαστών, με τις αρχές να παρακολουθούν συστηματικά τις κοινότητές τους. Παράλληλα, αλλάζει τους κανόνες ασφάλειας: από το 1902, η Μυστική Υπηρεσία αναλαμβάνει επίσημα τη φύλαξη του Αμερικανού προέδρου, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή πολιτικής και θεσμικής προστασίας.
Η κηδεία του ΜακΚίνλεϊ μετατρέπεται σε εθνικό πένθος. Η σορός του περνά από Νέα Υόρκη, Ουάσιγκτον και Οχάιο, ενώ στις 19 Σεπτεμβρίου όλη η χώρα σιωπά για πέντε λεπτά. Η δολοφονία δεν είναι μόνο μια προσωπική τραγωδία, αλλά και σημείο καμπής: από την ηρεμία στην καταιγίδα, από τη σταθερότητα στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό του 20ού αιώνα.