Μετά από σχεδόν 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση έδωσε το «πράσινο φως» για τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με το μπλοκ της Mercosur μια αγορά που συνδέει περισσότερους από 700 εκατομμύρια ανθρώπους σε Ευρώπη και Λατινική Αμερική. Η συμφωνία, που απομένει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προβλέπει την κατάργηση άνω του 90% των δασμών στις ευρωπαϊκές εξαγωγές, με περιορισμένο αλλά μετρήσιμο οικονομικό αποτύπωμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2040.
Στους κερδισμένους κατατάσσεται η ευρωπαϊκή βιομηχανία ιδίως η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία που αποκτά ευκολότερη πρόσβαση σε αγορές της Λατινικής Αμερικής, έστω και με σταδιακή μείωση των υψηλών δασμών. Παράλληλα, πολιτικά οφέλη αποκομίζουν κυβερνήσεις που εξασφάλισαν ειδικές ρήτρες προστασίας, όπως η Ιταλία της Τζόρτζια Μελόνι, η οποία πέτυχε παραχωρήσεις υπέρ των αγροτών και δεσμεύσεις για πρόσθετη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Η εικόνα, ωστόσο, είναι πιο σύνθετη για τον αγροτικό τομέα της Ευρώπης. Αν και η συμφωνία συνοδεύεται από ποσοστώσεις και ειδικές προστασίες για ευαίσθητα προϊόντα όπως το βοδινό και τα πουλερικά οι φόβοι για αυξημένο ανταγωνισμό από φθηνότερες εισαγωγές παραμένουν. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεσμευτεί για πακέτο ενισχύσεων ύψους περίπου 45 δισ. ευρώ προς τους αγρότες, σε μια προσπάθεια να αμβλύνει τις κοινωνικές αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν με κινητοποιήσεις σε πολλές χώρες.
Στους πολιτικούς «χαμένους» συγκαταλέγεται ο Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος είχε ταχθεί ανοιχτά κατά της συμφωνίας, επικαλούμενος την προστασία των Γάλλων καλλιεργητών. Η αποτυχία συγκρότησης μπλοκαρίσματος στη Σύνοδο ανέδειξε τα όρια της γαλλικής επιρροής, ενώ σε γεωπολιτικό επίπεδο η συμφωνία ενισχύει τη θέση της ΕΕ έναντι ανταγωνιστών όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα.
Την ίδια στιγμή, περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν για τις επιπτώσεις στη Λατινική Αμερική, ιδίως στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου. Παρότι η συμφωνία περιλαμβάνει δεσμεύσεις κατά της παράνομης αποψίλωσης και αναφορές στη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα, επικριτές εκτιμούν ότι η αύξηση των εξαγωγών βοδινού ενδέχεται να επιταχύνει την πίεση στα οικοσυστήματα.
Συνολικά, η συμφωνία ΕΕ–Mercosur συνιστά μια στρατηγική επιλογή με γεωπολιτικό βάθος και περιορισμένο άμεσο οικονομικό όφελος, αλλά με σαφείς κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις οι οποίες αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης το επόμενο διάστημα.
Σύνταξη: offnetwork.gr — Διασταύρωση πηγών από News247, Politico, Reuters