Ένα συγκλονιστικό βίντεο από την επαρχία Μπαλουχιστάν του Πακιστάν, που απεικονίζει τη δολοφονία μίας γυναίκας και του άνδρα με τον οποίο φέρεται να διατηρούσε σχέση, αποκαλύπτει τη σκληρή πραγματικότητα των «εγκλημάτων τιμής» στη χώρα.
Παρά το γεγονός ότι κάθε χρόνο καταγράφονται στο Πακιστάν εκατοντάδες τέτοια εγκλήματα, συχνά μένουν ατιμώρητα, καθώς δεν επεμβαίνει η δικαιοσύνη. Το βίντεο, όμως, στο οποίο η Μπάνο Μπίμπι και ο Εχσάν Ουλάχ Σαμαλάνι κατηγορούνται για μοιχεία, έχει προκαλέσει παγκόσμια κατακραυγή: απεικονίζει τους δύο νέους να οδηγούνται στην έρημο από ομάδα ανδρών και να εκτελούνται μπροστά στην κάμερα.
Στο οπτικό υλικό διακρίνεται η Μπάνο να δέχεται ένα αντίτυπο του Κορανίου από τον αδελφό της, Τζαλάλ Σατακζάι τον οποίο η αστυνομία ταυτοποιεί ως δράστη και να τη ρωτάει «Έλα να περπατήσεις επτά βήματα μαζί μου, μετά μπορείς να με πυροβολήσεις». Αμέσως μετά, ο αδελφός της την πυροβολεί τρεις φορές στην πλάτη και, λίγα δευτερόλεπτα έπειτα, στρέφει το όπλο και στον Εχσάν, καταλήγοντας σε δεύτερο φονικό χτύπημα.
Μόλις το υλικό έγινε viral, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεσμεύτηκε για άμεση παρέμβαση, ενώ πολιτικοί, θρησκευτικοί ηγέτες και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταδίκασαν κατηγορηματικά το γεγονός. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο δικηγόρος Ζιμπράν Νασίρ, η κινητοποίηση των αρχών φαίνεται να περιορίζεται στην αντιδραστική προβολή, παρά στην ουσιαστική δίωξη των δραστών: «Το έγκλημα έγινε πριν από μήνες, κοντά σε πρωτεύουσα επαρχίας, αλλά παρέμενε αόρατο μέχρι που 240 εκατομμύρια άνθρωποι είδαν τον φόνο μέσω βίντεο. Αυτό δεν είναι αντίδραση στην εγκληματικότητα, αλλά σε μια viral στιγμή».
Μέχρι τώρα, στην περιοχή Νασιραμπάντ έχουν συλληφθεί 16 άτομα, ανάμεσά τους η μητέρα της Μπάνο, Γκουλ Ζαν Μπίμπι, και ένας τοπικός αρχηγός φυλής. Η μητέρα υποστηρίζει ότι οι δολοφονίες έγιναν κατ’ εφαρμογήν των «αιώνιων παραδόσεων των Βαλούχων», όχι έπειτα από διαταγή του αρχηγού, και δηλώνει ότι «δεν διαπράξαμε κάποιο αμάρτημα». Σύμφωνα με όσα ανέφερε, η κόρη της, που είχε τρεις γιους και δύο κόρες, είχε φύγει μαζί με τον Εχσάν για 25 ημέρες και επέστρεψε υπό αυτήν την κατηγορία.
"Five years after marrying for love, Sheetal (24) and Zarak (32) were lured to a so-called 'death celebration' and brutally killed by the Baloch tribe.
Does 'honor' only find peace in death?
Why is love punished with murder?#Balochistan #Pakistan #CONCOURS #Baloch pic.twitter.com/tt0eb9xsnr
Η αστυνομία σημειώνει ότι ο Τζαλάλ Σατακζάι παραμένει ασύλληπτος. Ο επικεφαλής της επαρχίας, Σαρφράζ Μπούγκτι, δεσμεύτηκε να διαλύσει τα άτυπα δικαστήρια των φυλών που λειτουργούν εκτός νόμου, επισημαίνοντας ότι ήδη είχε καταγραφεί παρέμβαση ζίργκα, ενός συμβουλίου φυλών, το οποίο υποτίθεται είχε εκδώσει την απόφαση για τις εκτελέσεις.
Η οργή της κοινής γνώμης εκφράστηκε σε κοινωνικά δίκτυα με hashtags όπως #δικαιοσύνη\για\το\ζευγάρι και #έγκλημα\τιμής, ενώ το συμβούλιο των ουλεμάδων καταδίκασε τους φόνους ως «αντιισλαμικούς» και ζήτησε να ασκηθεί δίωξη για τρομοκρατία. Δεκάδες ακτιβιστές και μέλη της κοινωνίας των πολιτών συγκεντρώθηκαν το Σάββατο στην Κουέτα, την πρωτεύουσα του Μπαλουτσιστάν, διεκδικώντας την κατάργηση των παράλληλων δικαστικών θεσμών των φυλών.
Το 2016, το Πακιστάν έθεσε τα «εγκλήματα τιμής» εκτός νόμου, κλείνοντας το νομικό παράθυρο που επέτρεπε την αθώωση των δραστών αν τους συγχωρούσε η οικογένεια του θύματος, μετά τον φόνο της influencer Καντίλ Μπαλόχ. Παρά την αναθεώρηση, ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν ότι ο νόμος σπάνια εφαρμόζεται, ειδικά σε απομακρυσμένες περιοχές όπου τα συμβούλια φυλών διατηρούν σημαντική επιρροή.
Το 2024, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Πακιστάν κατέγραψε τουλάχιστον 405 εγκλήματα τιμής, με τα θύματα κυρίως γυναίκες που δολοφονούνται από συγγενείς τους με το πρόσχημα της «τιμής» της οικογένειας.