Ο Γάλλος πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού ανακοίνωσε νέο σχέδιο ανάκαμψης της οικονομίας, χαρακτηρίζοντας τη χώρα “υπό τον θανάσιμο κίνδυνο κατάρρευσης λόγω του χρέους”. Το πακέτο περιλαμβάνει πάγωμα όλων των κρατικών δαπανών και κατάργηση δύο αργιών, αφού το δημόσιο έλλειμμα έφτασε το 5,8% του ΑΕΠ το 2024 και το δημόσιο χρέος διαμορφώνεται στο 114% του ΑΕΠ, τρίτο υψηλότερο στην ευρωζώνη μετά την Ελλάδα και την Ιταλία.
Ο Μπαϊρού τόνισε ότι «κάθε δευτερόλεπτο, το χρέος της Γαλλίας αυξάνεται κατά 5.000 ευρώ» και επισήμανε πως οι πολίτες έχουν συνηθίσει “το κράτος να πληρώνει τα πάντα”, αναδεικνύοντας την ανάγκη να μειωθεί η εξάρτηση από τη δημόσια δαπάνη.
Στόχος του προγράμματος, που παρουσιάστηκε στις 15 Ιουλίου, είναι να κατεβάσει το έλλειμμα στο 4,6% του ΑΕΠ έως το 2026 και να το φέρει στο 2,9% έως το 2029, “το όριο μετά το οποίο το χρέος δεν αυξάνεται”. Οι εκτιμήσεις προβλέπουν ανάπτυξη 0,7% φέτος και 1,2% το 2026, ωστόσο η λιτότητα θα επηρεάσει νοικοκυριά και δημόσιες δαπάνες, ενώ θα ευνοήσει ορισμένες επιχειρήσεις.
Το πρόγραμμα στηρίζεται σε δύο άξονες: μείωση του χρέους και τόνωση της παραγωγής στην αδύναμη οικονομικά συγκυρία. Παράλληλα προβλέπει περικοπές και στις αμυντικές δαπάνες, αψηφώντας την αύξηση κατά 6,7 δισ. € που είχε προγραμματιστεί για το 2026 λόγω των διεθνών εντάσεων.
Για να μη δαπανηθούν περισσότερα το 2026 σε σχέση με το 2025, το κράτος θέτει ως κανόνα στις δαπάνες να εξαιρεθούν μόνο οι τόκοι του χρέους και οι πρόσθετες απαιτήσεις για τις ένοπλες δυνάμεις. Επιπλέον, εξετάζεται μείωση του προϋπολογισμού κατά 43,8 δισ. € και αντικατάσταση μόνον του ενός στους τρεις δημοσίους υπαλλήλους που αποχωρούν με σύνταξη.
Οικονομολόγος του OFCE, ο Πιερ Μαντέκ προειδοποιεί ότι το πάγωμα των κοινωνικών επιδομάτων (ανεργίας, αναπηρίας, συντάξεων γήρατος, στέγασης κ.ά.) και της φορολογικής κλίμακας θα πλήξει πιο ισχυρά τα φτωχότερα νοικοκυριά, αυξάνοντας τις ανισότητες, αφού δεν έχει σχεδιαστεί περαιτέρω φορολόγηση του χρηματοοικονομικού εισοδήματος.
Από τις σχετικές μελέτες του INSEE προκύπτει ότι το 2023 η φτώχεια και η ανισότητα βρέθηκαν στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριάντα ετών, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τις συνέπειες ενός “κενού έτους” περικοπών.
Μεταξύ των δημοσιονομικών μέτρων, ο Μπαϊρού πρότεινε να καταργηθούν οι αργίες της Δευτέρας του Πάσχα και της Ημέρας της Νίκης (8 Μαΐου), ώστε να περιοριστεί το δημόσιο χρέος, που έχει φτάσει τα 3,3 τρισ. €. Παράλληλα, θα παγώσουν μισθοί ορισμένων δημοσίων υπαλλήλων και επιδόματα, ενώ σχεδιάζεται μείωση κατά 5 δισ. € των δαπανών υγείας.
Ακολουθεί ισχυρή πολιτική αντίδραση: ο Ζαν-Λυκ Μελανσόν κατηγορεί τον Μπαϊρού ότι καταστρέφει το κράτος και μεταφέρει το βάρος στους πολλούς για να ωφελήσει τους λίγους, ενώ η Μαρίν Λεπέν μιλά για “20 δισ. € σε φόρους και λιτότητα” εις βάρος εργαζομένων και συνταξιούχων, απειλώντας με πρόταση μομφής. Ο Μπορίς Βαλό των σοσιαλιστών χαρακτηρίζει τον προϋπολογισμό “απαράδεκτο”, επισημαίνοντας την αδικία να πληρώνουν οι φτωχότεροι και να αφήνονται στο απυρόβλητο οι πλουσιότεροι.