Τι είναι αυτό το timeline
Το παρόν κείμενο αποτυπώνει, με βάση επίσημα πρακτικά και θεσμικές αποφάσεις, τη διαδρομή της συζήτησης για τις αμβλώσεις σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Περιλαμβάνει τόσο τη διαδικαστική όσο και την τελική ψηφοφορία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2021, ώστε να αποφεύγεται η σύγχυση μεταξύ των διαφορετικών σταδίων της κοινοβουλευτικής διαδικασίας.
Ιούνιος 2021 – Η ευρωπαϊκή ψηφοφορία για τα αναπαραγωγικά δικαιώματα
Στις 23 και 24 Ιουνίου 2021, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συζήτησε και ψήφισε την έκθεση «Sexual and reproductive health and rights in the EU, in the frame of women’s health» (έκθεση Matić), που αφορά τη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία στο πλαίσιο της δημόσιας υγείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πριν από την τελική ψήφιση, κατατέθηκε διαδικαστική πρόταση απόρριψης (motion of inadmissibility). Σύμφωνα με τα επίσημα πρακτικά ονομαστικής ψηφοφορίας, η πρόταση απορρίφθηκε με 280 ψήφους υπέρ, 391 κατά και 10 αποχές, επιτρέποντας στο κείμενο να προχωρήσει στην τελική κρίση της Ολομέλειας.
Η τελική έγκριση της έκθεσης
Στην τελική ψηφοφορία, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την έκθεση με 378 ψήφους υπέρ, 255 κατά και 42 αποχές. Η απόφαση αυτή συνιστά πολιτική τοποθέτηση υπέρ της αναγνώρισης της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας ως ζητήματος δημόσιας υγείας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε ασφαλείς και νόμιμες υπηρεσίες άμβλωσης. Πρόκειται για ψήφισμα μη δεσμευτικού χαρακτήρα, χωρίς άμεση μεταβολή εθνικών νομοθεσιών.
Οι πολιτικές διαφοροποιήσεις στο Ευρωκοινοβούλιο
Οι ψηφοφορίες του 2021 ανέδειξαν διαφοροποιήσεις μεταξύ πολιτικών ομάδων. Σοσιαλδημοκρατικές, φιλελεύθερες και πράσινες ομάδες τάχθηκαν, στην πλειονότητά τους, υπέρ της έκθεσης, ενώ συντηρητικές και δεξιές ομάδες εξέφρασαν επιφυλάξεις ή καταψήφισαν επιμέρους στάδια της διαδικασίας.
Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα εμφανίστηκε εσωτερικά διχασμένο, με διαφορετικές ψήφους τόσο στις διαδικαστικές όσο και στις τελικές ψηφοφορίες. Στην ομάδα αυτή ανήκουν και ευρωβουλευτές της Νέα Δημοκρατία, χωρίς ενιαία στάση σε όλα τα στάδια.
Η στάση των πολιτικών χώρων
Η συνολική εικόνα από τα πρακτικά δείχνει ιδεολογικές τοποθετήσεις ανά πολιτικό ρεύμα και όχι αποκλειστικά εθνικούς ή κομματικούς διαχωρισμούς. Ευρωβουλευτές από τον χώρο της Αριστεράς, της Σοσιαλδημοκρατίας και των Πρασίνων στήριξαν σε μεγάλο βαθμό την έκθεση, ενώ ευρωβουλευτές συντηρητικών και δεξιών σχηματισμών διατύπωσαν επιφυλάξεις ή καταψήφισαν επιμέρους ψηφοφορίες. Το ζήτημα αποτέλεσε, έτσι, πεδίο ιδεολογικής αντιπαράθεσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
2022–2024 – Σταθερό εθνικό πλαίσιο
Τα επόμενα χρόνια, το θέμα των αμβλώσεων δεν βρέθηκε στο επίκεντρο της ελληνικής πολιτικής ατζέντας. Το ισχύον νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα παρέμεινε αμετάβλητο, ενώ οι δημόσιες κυβερνητικές τοποθετήσεις περιορίζονταν σε αναφορές στη νομιμότητα και στον θεσμικό χαρακτήρα του ζητήματος.
2025 – Περίοδος θεσμικής αδράνειας
Κατά τη διάρκεια του 2025, δεν καταγράφηκαν νέες ευρωπαϊκές ψηφοφορίες ή θεσμικές πρωτοβουλίες για το ζήτημα των αμβλώσεων, ούτε αλλαγές στο ισχύον νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα ή σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιανουάριος 2026 – Η επιστροφή της συζήτησης
Η συζήτηση επανήλθε στο προσκήνιο μετά τις δηλώσεις της Μαρίας Καρυστιανού, η οποία χαρακτήρισε τις αμβλώσεις «θέμα δημόσιας διαβούλευσης», διαχωρίζοντας τη νομική διάσταση από το ηθικό πεδίο. Η ίδια δεν αμφισβήτησε το ισχύον νομικό πλαίσιο, περιγράφοντας τη στάση της ως προσωπικό ηθικό δίλημμα.
Ακολούθησαν πολιτικές αντιδράσεις. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης υπογράμμισε ότι το ζήτημα θεωρείται θεσμικά λυμένο στην Ελλάδα και τόνισε το δικαίωμα κάθε γυναίκας να αποφασίζει για το σώμα της. Παρεμβάσεις υπήρξαν και από κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία επισήμαναν ότι το δικαίωμα στην άμβλωση αποτελεί κατοχυρωμένο δικαίωμα και δεν μπορεί να τίθεται σε δημόσια διαπραγμάτευση.
Σήμερα – Όταν η πολιτική μνήμη επανέρχεται
Η τρέχουσα αντιπαράθεση έφερε εκ νέου στο δημόσιο πεδίο τις ευρωπαϊκές ψηφοφορίες του 2021. Τα επίσημα πρακτικά και οι ονομαστικές ψηφοφορίες λειτουργούν ως σημεία αναφοράς, δείχνοντας πώς προηγούμενες ευρωπαϊκές στάσεις επανεξετάζονται υπό το φως των σημερινών δηλώσεων και αντιδράσεων.
Το timeline αυτό καταδεικνύει ότι η συζήτηση για τις αμβλώσεις εξελίσσεται μέσα από μια αλληλουχία θεσμικών αποφάσεων, ιδεολογικών διαφοροποιήσεων και δημόσιων τοποθετήσεων, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο.
Θεσμική τεκμηρίωση
Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Ιούνιος 2021), η πρόσβαση σε σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία – συμπεριλαμβανομένης της ασφαλούς και νόμιμης άμβλωσης – αναγνωρίζεται ως θεμελιώδες δικαίωμα.
Σύνταξη: offnetwork.gr — Διασταύρωση πηγών από Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κοινοβουλευτικά πρακτικά Ε.Ε., OPEN TV, δημόσιες δηλώσεις.