Παράνομο έκρινε το πρόγραμμα Smart Policing της Ελληνική Αστυνομία η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ), μετά από πολύχρονη έρευνα που ξεκίνησε το 2020, επιβεβαιώνοντας σοβαρές παραβιάσεις του πλαισίου προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε βάσει σύμβασης που υπεγράφη το 2019 μεταξύ της ΕΛ.ΑΣ. και της Intracom Telecom, με συνολικό προϋπολογισμό 4 εκατ. ευρώ. Το 75% της χρηματοδότησης προήλθε από ευρωπαϊκούς πόρους μέσω του Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας (ISF).
Το έργο προέβλεπε την προμήθεια 1.000 «έξυπνων» φορητών συσκευών για χρήση από αστυνομικούς σε επιτόπιους ελέγχους, με δυνατότητες βιομετρικής ταυτοποίησης, όπως αναγνώριση προσώπου και δακτυλικών αποτυπωμάτων, καθώς και σάρωση εγγράφων και πινακίδων οχημάτων, μέσω διασύνδεσης με εθνικές και ευρωπαϊκές βάσεις δεδομένων.
Την υπόθεση ανέδειξε αρχικά η Homo Digitalis, σε συνεργασία με την AlgorithmWatch, ήδη από τον Δεκέμβριο του 2019. Τον Μάρτιο του 2020 κατατέθηκε επίσημη καταγγελία στην ΑΠΔΠΧ, η οποία ξεκίνησε αυτεπάγγελτη έρευνα τον Αύγουστο του ίδιου έτους.
Παρά τη διερεύνηση, το Ελληνικό Δημόσιο κατέβαλε το σύνολο των προβλεπόμενων κονδυλίων και οι συσκευές παραδόθηκαν κανονικά στην ΕΛ.ΑΣ. τον Σεπτέμβριο του 2021. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το σύστημα χρησιμοποιήθηκε έκτοτε μόνο σε περιορισμένο, πιλοτικό επίπεδο.
Η Αρχή έκρινε ότι το Smart Policing δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις νομιμότητας, αναγκαιότητας και αναλογικότητας που επιβάλλει το ευρωπαϊκό και εθνικό δίκαιο για την επεξεργασία δεδομένων υψηλού ρίσκου, ιδίως βιομετρικών δεδομένων. Κατά την κρίση της, η εφαρμογή του συστήματος δεν μπορούσε να πραγματοποιηθεί νόμιμα με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο.
Σε ανακοίνωσή της, η Homo Digitalis τονίζει ότι η απόφαση επιβεβαιώνει τις αρχικές επισημάνσεις περί σοβαρών ελλειμμάτων διαφάνειας και ελέγχου, ενώ αναδεικνύει τη δαπάνη 4 εκατ. ευρώ δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων για ένα έργο που δεν ήταν δυνατόν να τεθεί σε κανονική λειτουργία.
Η υπόθεση του Smart Policing επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της θεσμικής λογοδοσίας στη χρήση τεχνολογιών επιτήρησης από κρατικές αρχές, καθώς και την ανάγκη προληπτικού ελέγχου νομιμότητας πριν από τη διάθεση σημαντικών δημόσιων κονδυλίων σε συστήματα που επηρεάζουν άμεσα τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών.
Σύνταξη: offnetwork.gr — Διασταύρωση πηγών από Law & Order, Homo Digitalis, AlgorithmWatch